Speedtest op een laptop naast een televisie met IPTV

Voordat je een abonnement op tv via internet afsluit, komt bijna altijd dezelfde vraag op: welke internetsnelheid heb je nodig om zenders zonder haperingen te kijken? Er is niet één getal dat voor iedereen geldt. Het hangt af van de beeldkwaliteit, het aantal schermen dat tegelijk aanstaat en hoe stabiel je verbinding is.

In deze gids vind je voorzichtige richtwaarden, een rekenmethode die je thuis zelf kunt toepassen en de juiste manier om je verbinding te meten. Wil je in Ultra HD kijken? Op de pagina IPTV 4K lees je welke apparatuur je daarvoor ook nog nodig hebt.

Megabits, megabytes en streams: de basis

Internetsnelheid druk je uit in megabits per seconde (Mbit/s). Dat getal geeft aan hoeveel data er elke seconde over je verbinding gaat. Verwar het niet met megabytes per seconde (MB/s), die downloadprogramma’s vaak tonen: een byte bestaat uit acht bits, dus 80 Mbit/s komt neer op ongeveer 10 MB/s.

Een zender die je via internet kijkt, komt binnen als een vrijwel constante stream. Hoeveel data dat is, hangt vooral af van de resolutie, de compressiemethode en de inhoud. Bij dezelfde resolutie vraagt een Eredivisie-wedstrijd of een Formule 1-race met snelle beelden meestal meer data dan een journaal dat met een vaste camera is opgenomen.

De rol van de codec

De codec is de methode waarmee video wordt gecomprimeerd. HD- en Full HD-streams gebruiken vaak H.264, terwijl 4K meestal draait op HEVC, ook wel H.265 genoemd. Die codec geldt bij vergelijkbare kwaliteit als ongeveer twee keer zo efficiënt. In de praktijk betekent dit: een tv of box die HEVC niet kan decoderen, kan 4K-streams in dat formaat niet afspelen, hoe snel je internet ook is.

Welke internetsnelheid per scherm? De richtwaarden

De waarden hieronder zijn grove schattingen die voor tv via internet algemeen worden aangehouden. Hoeveel data een zender echt gebruikt, verschilt per bron en codering. De laatste kolom rekent met een veiligheidsmarge van ongeveer 50 procent; verderop lees je waarom.

KwaliteitResolutieStream (richtwaarde)Aanbevolen snelheid met marge
SD576 lijnenongeveer 2 tot 3 Mbit/songeveer 5 Mbit/s
HD720pongeveer 3 tot 5 Mbit/songeveer 8 Mbit/s
Full HD1080pongeveer 5 tot 8 Mbit/songeveer 12 Mbit/s
4K UHD2160pongeveer 15 tot 25 Mbit/songeveer 35 tot 40 Mbit/s

Ter vergelijking: een 4K-beeld, een van de beeldformaten van ultra-high-definition (UHD), telt vier keer zoveel pixels als een Full HD-beeld. Dankzij compressie heeft de stream niet vier keer zoveel bandbreedte nodig, maar volgens deze richtwaarden ongeveer drie keer zoveel. Voor één scherm in Full HD volstaat dus een bescheiden verbinding, zolang die stabiel is. Zodra er op meerdere tv’s tegelijk 4K speelt, loont een glasvezelverbinding of een goede kabelaansluiting.

De rekenmethode voor jouw huishouden

Om je behoefte te schatten, tel je alles op wat tegelijk draait op het drukste moment van de dag, meestal ’s avonds. Daarna komt er een marge bij:

  1. Schrijf op welke schermen tegelijk tv kunnen tonen en in welke kwaliteit: 4K in de woonkamer, Full HD in de slaapkamer, HD op de tablet…
  2. Geef elk scherm de hoogste waarde uit zijn rij in de tabel.
  3. Tel het overige avondgebruik erbij: videobellen (een paar Mbit/s per gesprek), online gamen, telefoons die hun foto’s synchroniseren en automatische updates.
  4. Vermenigvuldig het totaal met 1,5 om netwerkschommelingen op te vangen.
  5. Vergelijk de uitkomst met je gemeten snelheid, niet met de snelheid die in je contract staat.

Een rekenvoorbeeld

Neem een gezin in Amersfoort op zondagavond: een wedstrijd in 4K in de woonkamer (25 Mbit/s), een film in Full HD in de slaapkamer van de ouders (8 Mbit/s), een tiener die videobelt (ongeveer 4 Mbit/s) en twee actieve telefoons (samen ongeveer 3 Mbit/s). Dat is in totaal 40 Mbit/s. Met de marge erbij zou de gemeten snelheid ’s avonds minstens 60 Mbit/s moeten zijn.

Wil je tv in meerdere kamers, lees dan ons artikel over IPTV multiroom: daarin staat hoe je het netwerk inricht. Hoeveel schermen je tegelijk kunt gebruiken, hangt daarnaast af van je abonnement. Controleer dat op de pagina IPTV-abonnement voordat je bestelt.

Waarom je een veiligheidsmarge nodig hebt

De snelheid van een verbinding is nooit helemaal constant. Die schommelt met het tijdstip, de drukte op het netwerk in je wijk, de kwaliteit van je wifi en wat andere apparaten doen. En een tv-stream kan slecht tegen dipjes: komt er minder snel data binnen dan er wordt afgespeeld, dan raakt de buffer leeg en bevriest het beeld.

Een marge van ongeveer 50 procent is een redelijk compromis voor een vaste verbinding. Bij mobiel internet via 4G of 5G schommelt de snelheid meer; ga daar liever uit van het dubbele van je berekende behoefte. Denk ook aan gebruik op de achtergrond dat ongemerkt bandbreedte opslokt:

Je internetsnelheid op de juiste manier meten

Even snel een test op je telefoon doen zegt weinig. Voor een bruikbare meting ga je zo te werk:

  1. Sluit een computer met een ethernetkabel aan op de router, zodat je de verbinding zelf meet, zonder invloed van wifi.
  2. Sluit andere apps af en vraag de rest van het huishouden om zwaar gebruik tijdens de test even te pauzeren.
  3. Doe een test met een bekende tool zoals Speedtest.net (of de speedtest van je provider), die de downloadsnelheid, de uploadsnelheid en de latency (ping) meet.
  4. Herhaal de meting ’s ochtends, aan het eind van de middag en ’s avonds, wanneer netwerken meestal het drukst zijn.
  5. Doe tot slot een test op het apparaat waarop je tv kijkt, op de plek waar het echt staat, als het een browser of een speedtest-app heeft.

Het verschil tussen de bekabelde meting en die op de tv laat zien hoeveel je via wifi verliest. Is dat verschil groot, dan hoef je niet over te stappen op een ander internetabonnement. Verbeter liever de verbinding in huis, met een kabel, powerline-adapters of mesh-wifi.

Uploadsnelheid, latency en stabiliteit

Voor tv kijken telt de downloadsnelheid: de data gaat van de server naar jou. De uploadsnelheid wordt alleen gebruikt voor de verzoeken van je apparaat, en die stellen weinig voor. De upload wordt wel belangrijk als iemand in huis op hetzelfde moment online vergadert of grote bestanden verstuurt.

De latency, uitgedrukt in milliseconden, bepaalt vooral hoe snel een zender in beeld komt als je zapt. Stabiliteit weegt veel zwaarder: een bescheiden maar constante snelheid is beter dan een hoge snelheid die af en toe inzakt. Noteer bij je tests dus het verschil tussen de beste en de slechtste meting, niet alleen het gemiddelde.

Hoeveel data verbruikt IPTV per uur?

Heb je een beperkte databundel, bijvoorbeeld met een mobiel abonnement of een 4G-router, dan reken je in gigabytes. De omrekening is eenvoudig: een stream van 1 Mbit/s levert in een uur 3.600 megabit op, oftewel 450 megabyte. Vermenigvuldig dat daarna met de bitrate van de stream:

Een avond van drie uur 4K kan zo richting 27 GB gaan. Deze richtwaarden zijn handig in het vakantiehuis of op de camping met een 4G/5G-router of op reis, als elke gigabyte telt.

Kwaliteit afstemmen op je verbinding

Is je gemeten snelheid aan de krappe kant, dan is dat nog geen ramp. Afhankelijk van de zender zijn er soms meerdere kwaliteiten beschikbaar, en wie op een tweede scherm Full HD kiest in plaats van 4K, maakt een flink deel van de bandbreedte vrij. Bekijk de zenderlijst om de zenders te vinden die je wilt kijken.

Kies bij live sport voor stabiliteit: een vloeiende wedstrijd in Full HD kijkt prettiger dan een 4K-wedstrijd die bevriest net als er wordt gescoord. Meer tips voor live kijken vind je op de pagina IPTV sport.

Veelgestelde vragen

Hoeveel Mbit/s heeft een HD-zender minimaal nodig?

Reken meestal op 3 tot 5 Mbit/s voor de stream zelf. Met marge kom je dan op ongeveer 8 Mbit/s werkelijke snelheid. Een verbinding die minstens die waarde stabiel haalt op het moment dat je kijkt, is genoeg voor één scherm.

Waarom hapert het beeld terwijl mijn speedtest een goede snelheid toont?

Waarschijnlijk is de test vlak bij de router of op een ander apparaat gedaan, terwijl de tv verderop een veel zwakker wifi-signaal ontvangt. Er zijn ook andere oorzaken: een box die te oud is om de stream te decoderen, of een piek in het gebruik in huis op hetzelfde moment.

Zijn Mbit/s en MB/s eigenlijk hetzelfde?

Nee. Internetproviders adverteren met megabits per seconde, downloadprogramma’s tonen vaak megabytes per seconde. Deel het aantal megabits door acht en je hebt megabytes: een verbinding van 200 Mbit/s downloadt in het beste geval ongeveer 25 MB/s.

Geeft een hogere internetsnelheid een beter beeld?

Niet als je al meer hebt dan de stream nodig heeft. Een Full HD-zender is op een verbinding van 1 Gbit/s niet scherper dan op een stabiele verbinding van 50 Mbit/s. Wat je extra hebt, gebruik je voor meer schermen en toepassingen tegelijk.

Kan 5G voor IPTV een vaste verbinding vervangen?

5G kan voldoende snelheid leveren, maar die wisselt met de dekking, het tijdstip en het aantal gebruikers op de mast. Voor dagelijks gebruik blijft een vaste verbinding voorspelbaarder; 5G is een goede aanvulling of een oplossing voor een tweede huis.

Wat je moet onthouden

Reken per scherm en neem steeds de hoogste waarde uit de tabel: ongeveer 5 Mbit/s voor HD, 8 voor Full HD en 25 voor 4K. Tel alles op, doe er de helft bij als marge en vergelijk de uitkomst met de snelheid die je ’s avonds meet met een computer aan de kabel. Zit je daar ruim boven, dan komen eventuele haperingen eerder van je wifi of je apparaat dan van je internetabonnement.

Lees ook